Пәтуәлар

Алланың Кітабына қатысты өз ойынан жеке пікір айту — харам!


بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَالصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَي أَشْرَفِ الْمُرْسَلِين وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِين


Аса мейірімді, ерекше рақымды Алланың атымен бастаймын. Барша мадақ әлемдердің Раббысы Аллаға тән. Адамзаттың ардақтысы Мұхаммедке, оның отбасы мен сахабаларына салауат пен сәлем болғай!

فأما تفسير القرآن بمجرد الرأي فحرام لما روي عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «من قال في القرآن برأيه، أو بما لا يعلم، فليتبوأ مقعده من النار» (رواه ابن جرير بسنده عن ابن عباس وأخرجه الترمذي والنسائي) ولقوله صلى الله عليه وسلم: «من قال في كتاب الله برأيه فأصاب فقد أخطأ (رواه أبو داود والترمذي والنسائي)» أي لأنه قد تكلف ما لا علم له به، وسلك غير ما أمر به، لأنه لم يأت الأمر من بابه، كمن حكم بين الناس على جهل فهو في 

النار


«Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, хадисіне сай, Құранды жеке ойына ғана сүйене отырып тəпсірлеу — бұл харам (тыйым салынған): «Кім Құранға қатысты өз ойын немесе білмегенін негізге алса, өз орнын Тозақтан дайындай берсін!», — Ибн Джарир, Ибн `Аббастан жеткізеді жəне де әт-Тирмизи мен əн-Нəсə`и де келтірген.
Сонымен қатар оның, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, сөзіне сəйкес: «Кім Алланың Кітабына қатысты өз ойын негізге алып, дұрыс айтса — онда ол əлдеқашан қателесті!», — Əбу Дауд, әт-Тирмизи мен ән-Наса`и жеткізген.

Себебі, ол білімі болмаған істі мойнына алып, оған бұйырылғандай жасамады. Сондай-ақ, білімсіздік негізінде адамдар арасында шариғат үкімдерін шығаратын адамдар секілді, ол бұл сұрақты тиісінше шешпегендіктен Тозақта болады.

ولهذا تحرج جماعة من السلف عن تفسير ما لا علم لهم به، فقد روي عن أبي بكر الصديق رضي الله عنه أنه قال: «أي سماء تظلني، وأي أرض تقلني، إذا أنا قلت في كتاب الله ما لا أعلم».

Сол үшін де ізгілерден болған топ (саләф-солихтер) білімі болмаған сұраққа қатысты жауап айтудан қымсынатын.

Осылайша Əбу Бəкір əс-Сыддықтан, Алла оған разы болсын, былай дегені жетеді: «Қайсы аспан мені орап, қайсы жер мені көтереді, егер мен Алланың Кітабына қатысты білмегенімді айтатын болсам?!»

وروى أنس عن عمر بن الخطاب أنه قرأ على المنبر {وفاكهة وأبا} فقال: هذه الفاكهة قد عرفناها، فما الأب؟ ثم رجع إلى نفسه فقال: إن هذا لهو التكلف يا عمر.
Əнəс Омар ибн əл-Хаттабтың, Алла ол екеуіне разы болсын, мінбарда тұрып: «وَفَاكِهَةً وَأَبًّا», — деп айтқанын жеткізеді: « «فَاكِهَةً» деген сөздің мағынасы белгілі, бірақ та «الْأَبُّ» деген не еді?», — кейін ол өзіне келіп, былай деді: «Расында, бұл сол ауыртпалық [яғни, білмеген нəрсең], уа, Омар» 

وروى ابن جرير بسنده عن عبيد الله بن عمر قال: لقد أدركت فقهاء المدينة وإنهم ليعظمون القول في التفسير، وعن هشام بن عروة قال: ما سمعت أبي يؤول آية من كتاب الله قط، وسأل محمد بن سيرين (عبيدة السلماني) عن آية من القرآن فقال: ذهب الذين كانوا يعلمون فيمن أنزل القرآن، فاتق الله وعليك بالسداد.

Ибн Жарирден, оның иснадымен, `Убайдулла ибн Омардың былай дегені жеткізіледі: «Мен Мединенің фақиһтарымен таныспын, расында олар Құранның түсіндірмесінің сөзіне өте көп көңіл бөледі!».
Хашим ибн `Уруаттың былай дегені жеткізіледі: «Мен өз əкемнің Алланың Кітабындағы қандай да бір аятты тəпсірлегенін мүлдем естімедім!».
Жəне Мұхаммед ибн Сирин [`Убайдат ас-Салмани] Құрандағы аят жайлы сұралғанда, ол оған былайша жауап берді: «Кімге Құран түскені жайлы білетіндер кетті. Алладан қорыққын! Сен ақылыңды істетуің керексің!». 

فهذه الآثار الصحيحة وما شاكلهم عن أئمة السلف محمولة على تحرجهم عن الكلام في التفسير بما لا علم لهم فيه، فأما من تكلم بما يعلم من ذلك لغة وشرعا فلا حرج عليه، ولهذا روي عن هؤلاء وغيرهم أقوال في التفسير، ولا منافاة لأنهم تكلموا فيما علموه، وسكتوا عما جهلوه

Міне, осы хабарлар — ізгі имамдардың (а`иммату-с-саләф) өздерінде болмаған білімге қатысты түсіндірме беруге қымсынғандығы/ұялғандығы жайлы сенімді деректер.
Ал шариғат үкімдерін білгеніне сүйеніп айтатындарға келсек, онда күнə жоқ. Сондықтан олардан және басқалардан тəпсірге қатысты пікірлер келген. Бұл жерде қарама-қайшылық жоқ, себебі олар білгені жайлы сөйлеп, білімі жоқ жерде сөйлемеген.

وهذا هو الواجب على كل أحد، فإنه كما يجب السكوت عما لا علم له به، فكذلك يجب القول فيما سئل عنه مما يعلمه لقوله تعالى: {لتبيننه للناس ولا تكتمونه} ولما جاء في الحديث الشريف «من سئل عن علم فكتمه، ألجم يوم القيامة بلجام من نار» (أخرجه أبو داود والترمذي عن أبي هريرة)

Расында, білімі жоқ нəрсеге қатысты үндемеу — уәжіп болғандай, Алланың мына сөздеріне сай, білгені жайлы сұралғанда оған жауап беру де міндетті болып табылады: «…Әлбетте оны адамдарға түсіндіріп, оны жасырмайтын боласыңдар» [Əли-Имран сүресі 3/187 аят],
- сондай-ақ хадисте келгенге сай: «Кім білгені (’ильм) жайлы сұралғанда, оны жасыратын болса — Қиямет Күні тозақтың жүгінімен жүгенделетін болады!» [Əбу Дауд пен әт-Тирмизи Əбу Хурайрадан жеткізген].
[Дерекнама: Әли Әс-Сабуни, «Мухтасар Тафсир Ибн Касир», 1/13.]

Дерекнама: ittisoliyyah.livejournal.com/25181.html