Пәтуәлар

Құранға құрмет


Хафиз əл-Қуртубидың тəпсірінде келген Құран оқу кезіндегі құрметтің түрлері:


1) Құранды дəретпен оқу.

 ومن حرمته أن يقرأه وهو على طهارة 

2) Мисуак қолдану, тістер арасындағы ас қалдықтарын кетіру, ауызды тазалау, өйткені ол соның жолы(ауыздан шығады).

 ومن حرمته أن يستاك ويتخلل فيطيب فاه إذ هو طريقه 

3) Басшының алдына киінгендей киіну.

  ومن حرمته أن يتلبس كما يتلبس للدخول على الأمير 

4) Қыбылаға қарап отыру.

 ومن حرمته أن يستقبل القبلة 

5) Есінеген кезде оқуды тоқтату... себебі ол шайтаннан.

 ومن حرمته إذا تثاءب أن يمسك عن القراءة لأنه من الشيطان 

6) Шайтанның азғыруынан оны таспен ұратынмен (яғни ə'узу биллəһи минəш шəйтонир рожиим) жəне Аса Қамқор Ерекше Мейірімді Алланың атымен бастаймын (Бисмиллəһир рохмəнир рохиим) деп айтумен сүренің басында немесе келген жерден баста.

 أن يستعيذ بالله عند ابتدائه للقراءة من الشيطان الرجيم ، ويقرأ بسم الله الرحمن الرحيم إن كان ابتداء قراءته من أول السورة أو من حيث بلغ 

7) Оқуды тоқтатпа, зəрусіздік жағдайсыз оқып жатып сөйлесуге тоқтатпа.

 إذا أخذ في القراءة لم يقطعها ساعة فساعة بكلام الآدميين من غير ضرورة 

8) Мұқият, асықпай, əрбір əріптерді анық шығарып оқы.

 أن يقرأه على تؤدة وترسيل وترتيل 

9) Оқу барысында ойланып отыр, ол жерде(Құранда) неге шақырып жатқанын түсін.

 أن يستعمل فيه ذهنه وفهمه حتى يعقل ما يخاطب به 

10) Алла Тағаланың Мейірімі (нығметтері) уəде етілген аяттарда тоқтап, оны сұрау. Жəне азабы уəде етілген аяттарда тоқтап, Алладан жəрдем сұрау.

 أن يقف على آية الوعد فيرغب إلى الله تعالى ويسأله من فضله ، وأن يقف على آية الوعيد فيستجير بالله منه 

11) Құранда келген ғибратнамаларда тоқтап, олардан өзіңе үлгі алу.

 أن يقف على أمثاله فيمتثلها 

12) Сирек сөздерді (Құрандағы) іздеу (олардың мағынасын біліп, жаттап алу үшін).

 أن يلتمس غرائبه 

13) Əрбір əріпке өз ақысын беру.

 أن يؤدي لكل حرف حقه من الأداء 

14) Оқып біткен соң Алла рас айтушы деп айту жəне Пайғамбарымыз ﷺ жеткізгеніне куəлік айтып, оның ақиқат екеніне куəлік айту, кейін дұға жасау.

 إذا انتهت قراءته أن يصدق ربه ، ويشهد بالبلاغ لرسوله - صلى الله عليه وسلم - ، ويشهد على ذلك أنه حق ثم يدعو بدعوات 

15) Əрбір сүреден аяттарды теріп алып оқымау (яғни бірге қоспау).

 إذا قرأه ألا يلتقط الآي من كل سورة فيقرأها 

16) Егер Құранды қойсаң, онда ашық қалдырмау жəне оның үстіне басқа ешқандай кітап қоймау.

 إذا وضع المصحف ألا يتركه منشورا ، وألا يضع فوقه شيئا من الكتب 

17) Оған деген құрмет ретінде тізеге қою немесе алдыңа бірнəрсеге қою жəне жерге қоймау.

 ومن حرمته أن يضعه في حجره إذا قرأه أو على شيء بين يديه ولا يضعه بالأرض 

18) Оны тақтадан сілекеймен емес, сумен жуу(сүрту). Бізге дейінгі ізгі ғалымдарда Құранды өшірген сумен емдейтіндер болған. Лəйс Муджахидтан жеткізеді: Құранды жазып, кейін ауруға сүртуде ештеңе жоқ - деген.

 ألا يمحوه من اللوح بالبصاق ولكن يغسله بالماء وكان من قبلنا من السلف منهم من يستشفي بغسالته روى ليث عن مجاهد قال : لا بأس أن تكتب القرآن ثم تسقيه المريض 

19) Құранды кіп-кішкентай етіп жасамау, Пайғамбарымыз ﷺ мешіт пен Құранды кішірейтіп еркелетпеңдер деген(мысалы: Құранчик).

 ألا يصغر المصحف وروي عن رسول الله - صلى الله عليه وسلم - أنه نهى أن يقال : مسيجد أو مصيحف 

20) Құранға құрмет ретінде - Құраннан дуа(сиқыр) жасамау жəне əжетханаға онымен бірге кірмеу, терімен қапталса немесе күміс т.б. болса, онда ол сенің жүрегіңде болғандай болады.

 ومن حرمته ألا يكتب التعاويذ منه ثم يدخل به في الخلاء ، إلا أن يكون في غلاف من أدم أو فضة أو غيره ; فيكون كأنه في صدرك

21) Сүрені кішкентай(қысқа) деп айтпау, Əбу əл-Алия қандай да бір сүрені үлкен(ұзын) яки кішкентай(қысқа) деп айту ұнамсыз(мəкрүһ) деп санаған жəне осылай айтқан адамға: "Сен одан да кішкентайсың, ал Құранға келсек оның барлығы ұлы" - деп айтқаны жеткізіледі.

 ومن حرمته ألا يقال : سورة صغيرة . وكره أبو العالية أن يقال : سورة صغيرة أو كبيرة ; وقال لمن سمعه قالها : أنت أصغر منها ، وأما القرآن فكله عظيم 

22) Аяттарды қабырғаға жазбау, Мұхаммед ибн Зубейр айтады: Омар ибн Абдул-Азиз өзінің баласының қабырғаға Құран жазып жатқанын көріп - ұрды.

 قال محمد بن الزبير : رأى عمر بن عبد العزيز ابنا له يكتب القرآن على حائط فضربه 

 [ Имам əл-Қуртуби "Тафсир əл-Куртуби" 1-44, қысқартулармен аударылған ]

Комментариев нет